Gemeente Renkum

Zes dorpen in een groene omgeving
De gemeente Renkum bestaat uit de dorpen Oosterbeek, Renkum, Heelsum, Wolfheze, Doorwerth en Heveadorp en ligt in een stuwwallandschap aan de Veluwezoom, waar een hoogteverschil van zo’n zeventig meter kan worden gemeten!
In de ijstijd kreeg het Renkumse landschap zijn uiteindelijke vorm en zijn in de stuwwal diverse dalen uitgesleten. De steile wal vormt een spectaculaire overgang van het Veluws natuurgebied naar de uiterwaarden van de rivier aan de zuidkant van de gemeente. De beken zijn later ontstaan, toen de mensen die het gebied bewoonden de ondergrondse watergangen aanboorden.

De open plekken in de statige parken en bossen in de gemeente bieden een prachtig uitzicht over de Betuwe en de vlakke uiterwaarden van de Neder-Rijn, waar duizenden ganzen overwinteren. Het landschap maakt de gemeente uniek in Nederland. Niet voor niets heeft het dorp Oosterbeek in 2004 de nationale groencompetitie Entente Florale gewonnen. Een jaar later is Oosterbeek zelfs uitgeroepen tot ‘Groenste dorp van Europa’!

Kenmerkend voor de gemeente Renkum zijn de landgoederen en parken, zoals Mariëndaal, De Oorsprong, de Hemelse Berg en de parken Hartenstein, Heidestein en Bato’s wijk, waarvan verschillende tot monument zijn aangewezen. Op veel van deze landgoederen zorgden de beken voor de aandrijving van watermolens. Na de invoering van de stoommachine kreeg het beekwater een recreatieve functie en zijn onder andere watervalletjes en stuwen aangelegd. 

Er is weinig (zware) industrie in het groene Renkum; werkgelegenheid wordt vooral geboden in de dienstverlening en de zorgsector. Het unieke project ‘Renkumse Poort’, waarbij de gemeente samenwerkt met de provincie Gelderland en het rijk, trekt zelfs wereldwijd belangstelling. De opgave is ook ambitieus; voor het eerst in Nederland wordt een industrieterrein teruggeven aan de natuur. Daarvoor worden de bedrijven aangekocht die in het Renkums Beekdal zijn gevestigd. De bodem wordt gesaneerd en het terrein opnieuw ingericht, zodat de dieren en plantsoorten zich ongestoord van de Veluwe naar het rivierengebied kunnen verplaatsen.
Het zuivere beekwater in het gebied leidde tot de opkomst van papiernijverheid in de regio. Papiergigant Norske Skog in Renkum en papierfabriek Schut in Heelsum herinneren nog altijd aan deze vervlogen tijden.

Airborne; levendige herinnering na de Slag om Arnhem
In de Tweede Wereldoorlog hebben in september 1944 ruim tienduizend soldaten van de Britse en Poolse luchtlandingstroepen in de Slag om Arnhem gevochten. Doel was om de Rijnbrug in Arnhem ongehavend in handen te krijgen. Deze actie maakte deel uit van de geallieerde operatie 'Market Garden', waarbij Britse, Amerikaanse en Poolse luchtlandingstroepen de bruggen over de rivieren van België tot aan Arnhem wilden bezetten. Zeshonderd soldaten wisten de Arnhemse brug te bereiken, maar de overige troepen slaagden daar niet in. Zij hielden in Oosterbeek nog vijf dagen heldhaftig stand, voordat zij zich definitief moesten terugtrekken. Het lukte slechts tweeduizend soldaten om direct na de slag terug te keren.

Tijdens de Slag bij Arnhem was hotel Hartenstein in Oosterbeek het hoofdkwartier van de Britse bevelhebber generaal-majoor R.E. Urquhart en de 1st Airborne Division. In dit gebouw is nu het Airborne museum gevestigd. Dit museum geeft een goed beeld van de Slag om Arnhem. Het is ook het vertrekpunt van de Perimeter(wandel)route, die voert langs de plekken waar deze strijd zich concentreerde. 

In het weekend rond 17 september wordt de Slag om Arnhem in de gemeente Renkum jaarlijks herdacht met een herdenkingsceremonie op de Airborne begraafplaats in Oosterbeek. In het eerste weekend van september wordt traditioneel de Airborne wandeltocht gehouden, een evenement dat voortkomt uit de herdenkingsmarsen van na de Tweede Wereldoorlog. Ruim 30.000 wandelaars uit binnen- en buitenland doen jaarlijks mee met deze ééndaagse wandeltocht, waarbij verschillende afstanden kunnen worden gelopen. 

Lees verder bij:  
www.renkum.nl
Jumelagegemeente Debno in Polen, vriendschapsband sinds 1990: www.debno.pl
Culturele vriendschapsband sinds 2005 met Tervuren en Dachau: www.tervuren.be, www.dachau.de
Het Airborne Museum in Oosterbeek: www.airbornemuseum.nl
De jaarlijkse Airborne wandeltocht op de eerste zaterdag van september: www.airbornewandeltocht.nl 
Informatie over de jaarlijkse Airborne herdenking rond 17 september: www.airborne-herdenkingen.nl
Jaarlijkse kunstroute door de hele gemeente:
www.kunst-veluwezoom.nl
Het poëziefestival: www.hetparkvertelt.nl 
Informatie over het Midzomerfestival: www.scarabee-art.nl
Zomerprogramma Kunst op Zondag bij het Everwijnsgoed in Renkum: www.everwijnsgoed.nl
Programma stichting Zomerconcerten:
www.geldersemuziekzomer.nl, (zoeken op regio Renkum)
Openluchttheater De Klaproos in Wolfheze: www.degelderseroos.nl/klaproos
Kasteel Doorwerth: www.geldersekastelen.nl
Museum Veluwezoom in Kasteel Doorwerth: www.museumveluwezoom.nl 
Filmhuis Oosterbeek: www.filmhuisoosterbeek.nl 
Het evenementenprogramma van kasteel Doorwerth: www.mooigelderland.nl